İzmir'in tarihi dokusuyla öne çıkan ilçesi Buca, genellikle üniversite yoğunluğuyla bilinse de arka sokaklarında yatan görkemli geçmişiyle ziyaretçilerini şaşırtmaya devam ediyor. Özellikle 19. yüzyılda kentin önde gelen Levanten aileleri tarafından inşa edilen görkemli köşkler, ilçenin mimari silüetinde unutulmaz izler taşıyor. Buca'nın ağaçlıklı tarihi sokaklarında yürüyüşe çıkmak, adeta zamanda geriye sarılmış bir film şeridinin içinde kaybolmak hissi yaratıyor. İzmir gizli kalmış tarihi mekanlar araştırması yapan gezginler için bu bölge, keşfedilecek sayısız mimari detay barındırıyor.
Eski tren istasyonunun etrafında şekillenen mahalle kültürü, günümüzde hala o sıcak ve samimi havasını korumayı başarıyor. Yüksek taş duvarların ardına saklanmış geniş bahçeli konaklar, işlemeli demir kapıları ve cumbalı pencereleriyle dönemin estetik anlayışını kusursuzca yansıtıyor. Bu tarihi evlerin bazıları günümüzde eğitim kurumu veya kamu binası olarak hizmet verirken, sokak aralarındaki sivil mimari örnekleri mahalle sakinlerinin günlük yaşantısına eşlik ediyor. Dar sokaklarda dolaşırken karşınıza çıkan asırlık çınar ağaçları, bu tarihi dokuyu adeta yeşil bir örtüyle kucaklıyor. Son yıllarda bu tarihi dokunun değerini bilen girişimciler sayesinde, eski Rum evlerinin alt katları butik kafelere ve sanat atölyelerine dönüşmeye başladı.
Ticari kaygılardan uzak, tamamen mekanın ruhuna saygı duyularak tasarlanan bu küçük işletmeler, ziyaretçilerine nostaljik bir atmosferde dinlenme imkanı sunuyor. Eski ahşap sandalyeler, dantel örtülü masalar ve taş duvarlara yansıyan loş ışıklar eşliğinde yudumlanan bir fincan çay, Buca'nın geçmişine duyulan özlemi pekiştiriyor. Bu kafelerde genellikle ev yapımı kurabiyeler ve yerel tatlılar misafirlere sunuluyor. Mahalle arasında gezerken fotoğraf makinenizi veya telefonunuzu elinizden düşürmek pek mümkün olmuyor. Özellikle güneşin yatay açıyla vurduğu ikindi saatlerinde, köşklerin sarı boyalı dış cepheleri ve ahşap panjurları harika bir renk cümbüşü yaratıyor.
Yöre halkının evlerinin önüne koyduğu saksılardaki sardunyalar ve sardığı sarmaşıklar, sokağın nostaljik havasına canlılık katıyor. Sokakta oynayan çocuklar ve kapı önü sohbeti yapan teyzeler, mahalle kültürünün İzmir'deki nadide örneklerinden birini yaşatıyor. Gürültülü alışveriş merkezlerinden sıkılan ve şehrin tarihi hafızasına dokunmak isteyen İzmir Mekan Rehberi okuyucularını Buca'nın bu saklı sokaklarına davet ediyoruz. Şehrin karmaşasından sadece kısa bir metro veya otobüs yolculuğu ile ulaşılabilecek bu bölge, pazar günü yürüyüşleri için kusursuz bir alternatif sunuyor. Levanten köşklerinin gölgesinde yapacağınız bu yavaş tempolu yürüyüş, size İzmir'in çok kültürlü geçmişini yeniden hatırlatacak.
Editör Notu: Eski Buca Tren İstasyonu etrafındaki sokaklardan başlayıp Dumlupınar Mahallesi'nin içlerine doğru yapacağınız plansız bir yürüyüş, karşınıza harika fotoğraf kareleri çıkaracaktır.
