Eğer Karaciğer Yağlanmanız Varsa Bu Besinlere Dikkat Edin
Günümüzde en sık rastlanan problemlerden birisi de karaciğer yağlanması .Lif, protein ve doymamış yağlar açısından zengin; besin değeri yüksek ve işlenmemiş gıdalara dayalı bir beslenme düzeni, alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı olan kişiler için yararlı olabilir.
Bu rahatsızlığı yönetmeye veya riskini azaltmaya yardımcı olacak besinlerin yanı sıra, kaçınılması gereken yiyecekler de oldukça önemli .Genel olarak bazı besinleri iyi ve kötü olarak ele almak gerekirse ;
KAHVE
Günlük kahve tüketiminiz, karaciğerinizi NAFLD'ye (alkol dışı yağlı karaciğer hastalığı) karşı korumaya yardımcı olabilir.Anormal karaciğer enzimlerini düşürmeye yardımcı olur.Düzenli ve ölçülü mıktarda içtiğimizde karaciğer için olumlu bir avantaj sağlar .
YEŞİL SEBZELER
Ispanak ve diğer yapraklı yeşil sebzelerde bulunan bileşikler, karaciğer yağlanması ile mücadeleye yardımcı olabilir.
2021 yılında yapılan gözlemsel bir çalışmada, özellikle ıspanak tüketiminin NAFLD (alkol dışı yağlı karaciğer hastalığı) riskini azalttığını ortaya koymuştur; bu durumun, söz konusu yeşil sebzedeki nitrat ve kendine özgü polifenollerden kaynaklanabileceği düşünülmektedir.Yani düzenli olarak sofralarda bol bol yesıl yapraklı sebzelere yer vermek karaciğer dostu bi davranış olacaktır .
KURU BAKLİYATLAR
Kurubaklagiller , NAFLD (alkol dışı yağlı karaciğer hastalığı) riskini azaltma konusunda umut verici sonuçlar ortaya koyuyor .; mercimek, nohut, soya fasulyesi ve bezelye gibi baklagillerin sadece besin değeri yüksek gıdalar olmakla kalmayıp, aynı zamanda bağırsak sağlığını iyileştirmeye yardımcı olabilen dirençli nişasta kaynaklarıdır.
Baklagil tüketimi, obezitesi olan kişilerde kan şekeri ve trigliserit düzeylerinin düşürülmesine bile yardımcı olabilir. Ayrıca kurubakliyat açısından zengin beslenme özellikle alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanmasının etkilerini azaltmaya yardımcıdır
Bunun muhtemel nedeni, soyanın; trigliserit seviyelerini düşürmeye ve muhtemelen visseral (iç organ) yağ birikimine karşı koruma sağlamaya yardımcı olma özelliğiyle bilinen bir protein olan "beta-konglisinin" (β-conglycinin) açısından zengin olmasıdır.
Buna ek olarak tofu, iyi bir protein kaynağı olmasının yanı sıra düşük yağlı bir gıdadır; bu da onu yağ tüketiminizi sınırlamaya çalışıyorsanız ideal bir seçenek haline getirir.
BALIK
Somon, sardalya, alabalık gibi yağlı balıklar, yüksek miktarda omega-3 yağ asidi içerir.Omega-3'ler; karaciğer yağını azaltarak, koruyucu yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL) kolesterolünü artırarak ve trigliserit seviyelerini düşürerek, NAFLD (alkol dışı yağlı karaciğer hastalığı) olan kişilere fayda sağlar .
TAM TAHILLI GIDALAR
Yulaf ezmesi, siyez buğdayı gibi lif açısından zengin tam tahıllı gıdalar, alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD) ile ilişkili hastalık riskinin azaltır.yüksek lifli gıdalar açısından zengin ve besleyici bir beslenme düzeninin, karaciğer hastaları için etkili etkilidir ve trigliserit seviyelerinin düşürülmesine yardımcıdır .
KURUYEMİŞLER
Kuruyemiş açısından zengin bir beslenme ; enflamasyon, insülin direnci ve oksidatif stresin ve karaciğer yağlanması riskinin azalmasını sağlar .
Çin'de 2019 yılında yapılan bir çalışma, artan kuruyemiş tüketiminin, karaciğer yağlanması riskinin azalmasıyla önemli ölçüde ilişkili olduğunu ortaya koymuştur.Her ne kadar daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulsa da bu bulgular, kuruyemiş tüketiminin karaciğer yağlanmasını azaltmaya yardımcı olabileceğini göstermektedir.
ZERDEÇAL
Zerdeçalın etken maddesi olan kurkumin, NAFLD (alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı) olan kişilerde karaciğer hasarı göstergelerini azaltabilir.
Zerdeçal takviyesi üzerine yapılan çalışmalar, bu parlak turuncu renkli kökün; yağlı karaciğer hastalığı olan kişilerde anormal derecede yüksek seyreden iki enzim olan serum alanin aminotransferaz (ALT) ve aspartat aminotransferaz (AST) seviyelerini düşürebileceğini göstermektedir.
E VİTAMİNİ
E vitamini açısından zengin bir beslenme , alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD) geliştirme olasılığını azaltmaya yardımcı olabilir.Ay çekirdeği, özellikle yüksek miktarda E vitamini içerir.E vitamini alımınızı doğal yollarla artırmak istiyorsanız, ay çekirdeği sizin için iyi bir başlangıç olabilir.
DOYMAMIŞ YAĞLAR
Doymuş yağ kaynaklarını doymamış yağ kaynaklarıyla değiştirmek, NAFLD (alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı) olan kişiler için yararlı olabilir.
Örneğin; tereyağı, yağlı et parçaları, sosis ve şarküteri ürünleri yerine avokado, zeytinyağı, kuruyemiş ezmesi ve yağlı balık tüketmek faydalı olabilir.
Akdeniz diyetinin karaciğer hastalarına zaman zaman önerilmesinin nedenlerinden biri de budur
Bu diyet, doymamış yağ içeren ve minimum düzeyde işlenmiş tam gıdalara odaklanır. Ayrıca sebze, meyve ve baklagiller açısından da zengindir; bunların tümü, toplam kolesterolü düşürmeye yardımcı olma etkisine katkıda bulunur.
SARIMSAK
Sarımsak, genel sağlığı iyileştirmeye yardımcı olur ve özellikle alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD) olan kişiler için oldukçaf aydalıdır .2020 yılında yapılan bir çalışmada, 15 hafta boyunca günde 800 miligram (mg) sarımsak tozu tüketen NAFLD hastalarında karaciğer yağlanmasının azaldığı ve enzim seviyelerinin iyileştiği gözlemlenmiştir.
Karaciğer yağlanması hastalığınız varsa sınırlandırılması veya kaçınılması gereken gıdalar
Yağlı karaciğer hastalığınız varsa, doktor belirli yiyeceklerden kaçınmanızı veya en azından bunları idareli tüketmenizi önerebilir.
Bu gıdalar genellikle kilo alımına katkıda bulunur ve kan şekerinin yükselmesine neden olabilir.
Alkol: Alkol, diğer karaciğer hastalıklarının yanı sıra yağlı karaciğer hastalığının da önemli bir nedenidir .
şeker: Şeker, kurabiye, gazoz ve meyve suları gibi şekerli yiyeceklerden kaçının. Yüksek kan şekeri karaciğerde yağ birikimini artırır.
Kızarmış yiyecekler: Bunlar yağ ve kalori bakımından yüksektir.
İlave tuz: Çok fazla tuz tüketmek karaciğer yağlanması riskini artırabilir. Sodyum alımının sınırlandırılması yardımcı olabilir.
Kırmızı et: Sığır eti gibi etler doymuş yağ bakımından zengindir. Yüksek oranda işlenmiş etler de genel olarak sınırlandırılmalıdır çünkü hem sodyum hem de doymuş yağ bakımından zengindirler.
Alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığınız (NAFLD) varsa veya bu hastalığa yakalanma riskiniz yüksekse, size yardımcı olabilecek uygun bir beslenme planı oluşturmak için güvenilir bir sağlık uzmanıyla çalışmanız önemlidir.
Yeşil yapraklı sebzeler, baklagiller, somon, tam tahıllar, ay çekirdeği ve sarımsak faydalı olabilecek besinler arasındadır. Kahve tüketmek ve doymuş yağlar yerine doymamış yağlara yönelmek de yarar sağlayabilir.
Genel olarak; kızartmalardan, ilave şeker veya tuz içeren gıdalardan, kırmızı etten ve alkolden uzak durmak en iyisi olabilir.
NAFLD ile ilgili endişeleriniz varsa, tüketilmesi ve kaçınılması gereken besinler konusunda uzman bir diyetisyen size daha ayrıntılı bilgi verebilir.
Diyetisyen Hanife Kara
İzmir Alsancak Pozitif Diyetisyen Hanife Kara Beslenme Danışmalığı kurucusu Diyetisyen Hanife 23 Ağustos 1994 tarihinde Sakarya’da doğdu. İlk ve ortaöğrenimini Sakarya’da tamamlayan diyetisyenimiz 2018 yılında Ondokuz…



