Türkiye'nin ilk Cittaslow (Sakin Şehir) unvanına sahip ilçesi Seferihisar'a bağlı Ulamış Köyü, yerel tarımı destekleyen projeleri ve üretici pazarıyla dikkat çekiyor. Sürdürülebilir tarım uygulamalarının ve ata tohumlarının korunmasının önem kazandığı günümüzde, Ulamış Köyü bu felsefeyi somutlaştıran başarılı örnekler arasında yer alıyor.
Köy meydanında kurulan pazar, endüstriyel üretime karşı yerel üreticinin el emeğini savunan bir yapı sunarak bölge halkına ve şehirden gelen ziyaretçilere doğrudan hizmet veriyor. Pazarın ana temasını, yöre halkının kendi tarlalarında, kimyasal gübre kullanmadan yetiştirdiği meyve ve sebzeler oluşturuyor. Mevsimine göre tezgahlara çıkan domatesler, biberler, yerel incir çeşitleri ve narenciye ürünleri, tazeliğiyle fark yaratıyor.
Ancak Ulamış pazarını diğerlerinden ayıran temel unsur, Karakılçık buğdayından yapılan ekmekler olarak biliniyor. Unutulmaya yüz tutmuş bu yerel buğday türü, belediyenin ve köy halkının ortak çabasıyla yeniden çoğaltılarak taş değirmenlerde öğütülüyor ve odun ateşinde fırınlanarak satışa sunuluyor. Karakılçık buğdayı, genetiğiyle oynanmamış yapısı, düşük glüten oranı ve yüksek besin değeri sayesinde sağlık bilinci yüksek tüketiciler tarafından büyük talep görüyor.
Ulamışlı kadınların el emeğiyle yoğrulan ve ekşi maya ile fermente edilen bu ekmekler, sert kabuğu ve yoğun aromasıyla karakteristik bir yapı sergiliyor. Pazarda sadece ekmek değil, Karakılçık unundan yapılan erişteler, tarhanalar ve yöresel tatlılar da bulunabiliyor. Kadın kooperatiflerinin aktif rol aldığı bu süreç, köydeki kadınların ekonomik özgürlüklerine doğrudan katkı sağlıyor. Ziyaretçiler açısından Ulamış Üretici Pazarı, güvenilir gıdaya aracısız ulaşma imkanı sağlaması bakımından büyük fayda sunuyor. Köy pazarında alışveriş yapmak, üreticiyle yüz yüze iletişim kurmayı, ürünün hikayesini dinlemeyi ve yerel ekonomiyi desteklemeyi beraberinde getiriyor.
Çocuklu aileler için bu ortam, gıdanın market raflarından değil, topraktan geldiğini göstermek adına eğitici bir saha niteliği taşıyor. Pazar etrafında kurulan küçük tezgahlarında sunulan gözleme ve ayran gibi atıştırmalıklar da pazar gezisini keyifli bir etkinliğe dönüştürüyor. Ulamış Köyü'ne ulaşım, Seferihisar yolu üzerinden İzmir şehir merkezine yaklaşık kırk beş dakikalık bir sürüş mesafesinde yer alıyor. Üretici pazarı genellikle cumartesi günleri kuruluyor ve sabahın erken saatlerinde faaliyete geçiyor. Karakılçık ekmeği ve taze süt ürünleri gibi spesifik ürünler yoğun talep nedeniyle hızla tükenebildiğinden, ziyaretçilerin sabah 09:00 civarında pazarda olmaları tavsiye ediliyor. Köyün girişinde ve etrafında araç park etmek için ayrılmış alanlar bulunuyor.
Köyün dokusu, pazarın kurulduğu alanın ötesinde, sanatsal faaliyetlerle de zenginleşiyor. Ulamış sokaklarında dolaşırken köy duvarlarına çizilmiş resimler, seramik atölyeleri ve küçük tiyatro gruplarının toplanma alanları göze çarpıyor. Yerel halkın kültürel etkinliklere verdiği destek, köyü sadece bir tarım merkezi olmaktan çıkarıp, sosyal bir etkileşim alanına çeviriyor. Pazar dönüşünde Seferihisar merkeze veya Sığacık Limanı'na geçmek, günün geri kalanını değerlendirmek için uygun bir rota oluşturuyor. Ulamış, tarımsal mirasın doğru politikalarla nasıl canlandırılabileceğinin ve yerel turizme nasıl entegre edilebileceğinin kanıtı olarak İzmir haritasında parlıyor.
Editör Notu: Pazara gelirken kendi bez çantalarınızı veya sepetlerinizi getirmeye özen gösterin. Tezgahlardan alışveriş yaparken, mevsimsel otların hangi yemeklerde kullanıldığını üretici teyzelere sorarak pratik mutfak ipuçları edinebilirsiniz.
